«خبرماشین» - سالها حضور پررنگ در نمایشگاههای خودرو، غرفههای پرهزینه، لوگوهای متعدد برندهای خارجی و رونماییهای پیدرپی، تصویری از بهمن موتور ساخته بود که بسیاری آن را یکی از بازیگران جدی صنعت خودرو کشور تلقی میکردند. در آن سالها، ویترین این شرکت مملو از نامها و محصولاتی بود که قرار بود نشانهای از توسعه، تنوع و آیندهنگری باشند. اما امروز، در شرایطی که صنعت خودرو با یکی از پیچیدهترین دورههای خود مواجه شده، این پرسش بیش از هر زمان دیگری مطرح است؛ سهم واقعی بهمن موتور در «تولید» چه بوده است؟
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «خبرماشبن»؛ بحرانهای اخیر، بار دیگر یک واقعیت قدیمی را به صنعت خودرو یادآوری کرد؛ تفاوت میان شرکتی که زیرساخت تولید پایدار دارد با مجموعهای که فعالیتش وابستگی مستقیم به واردات، همکاری خارجی و تأمین بیرونی دارد، دقیقاً در روزهای سخت مشخص میشود.
اخیراً، بسیاری از شرکتهای فعال بازار خودرو، با وجود تمام محدودیتها تلاش کردند حداقل بخشی از جریان تولید و فروش خود را حفظ کنند. برخی با اتکا به پلتفرمهای داخلی، برخی با استفاده از موجودی قطعات و برخی دیگر با توسعه داخلیسازی، شرایط فروش جدید تعریف کردند تا نشان دهند برای شرایط بحرانی نیز برنامه دارند.
اما در مقابل، کاهش محسوس عرضه محصولات بهمن موتور و کمرنگ شدن فعالیتهای تولیدی این شرکت، ابهامات جدی درباره میزان آمادگی آن برای چنین شرایطی ایجاد کرده است. اگر یک مجموعه خود را «خودروساز» معرفی میکند، طبیعی است که افکار عمومی انتظار داشته باشد در روزهای بحران نیز حداقل بخشی از توان تولید خود را حفظ کند؛ نه اینکه با کوچکترین اختلال در زنجیره تامین، بخش عمده فعالیتش تحت تأثیر قرار گیرد.
پرسش مهم اینجاست؛ طی سالهای گذشته چه میزان سرمایهگذاری واقعی برای توسعه پلتفرم مستقل، داخلیسازی مؤثر و کاهش وابستگی انجام شده است؟ آیا تمرکز اصلی بر ایجاد توان تولید بوده یا بیشتر بر توسعه سبد مونتاژی و همکاریهای وابسته به واردات استوار بوده است؟
این روزها موضوع دیگری نیز بیش از گذشته مورد توجه بازار قرار گرفته، برگزاری مکرر مزایدهها و عرضه خودروهای موجود در انبار است. روندی که از نگاه بسیاری از فعالان صنعت، بیش از آنکه تداعیکننده رفتار یک خودروساز باشد، یادآور مدیریت موجودی است. طبیعتاً فروش خودروهای موجود بخشی از فرآیند هر شرکت خودرویی محسوب میشود، اما وقتی وزن مزایدهها از اخبار تولید و توسعه بیشتر میشود، این پرسش در ذهن مخاطب شکل میگیرد که آیا اولویت اصلی همچنان تولید است یا صرفاً تخلیه موجودی؟
واقعیت این است که بحرانها، تبلیغات را کنار میزنند و واقعیت ساختار صنعتی شرکتها را آشکار میکنند. در روزهای رونق، بسیاری از شرکتها میتوانند با واردات، مونتاژ و فضای تبلیغاتی تصویر موفقی از خود ارائه دهند؛ اما در روزهای دشوار، تنها مجموعههایی دوام میآورند که دارای عمق ساخت داخل، برنامهریزی بلندمدت و استقلال نسبی در تولید باشند.
شاید امروز صنعت خودرو بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازتعریف مفهوم «خودروساز» باشد؛ عنوانی که صرفاً با برگزاری رونمایی، واردات، نصب لوگوهای متعدد در نمایشگاهها یا عرضه مقطعی چند محصول به دست نمیآید. خودروساز واقعی، شرکتی است که در شرایط سخت نیز بتواند چرخه تولید خود را حفظ کند، برای بازار برنامه داشته باشد و وابستگی خود را به حداقل برساند.
اکنون این پرسش جدیتر از همیشه مطرح است؛ پشت ویترین پرزرقوبرق بهمن موتور در سالهای گذشته، واقعاً چه میزان توان صنعتی و تولیدی وجود داشت؟