خودرو هیبریدی ایران خودرو به بازار می اید

رشد بازار خودروهای هیبریدی در جهان یک پدیدهٔ منطقه‌ای نیست، بلکه ناشی از هم‌افزایی سیاست‌گذاری، اقتصاد انرژی، نیاز مصرف‌کننده و ظرفیت صنعت خودرو در مناطق مختلف است. اما شدت و ‌چرایی این رشد از یک منطقه به منطقه دیگر متفاوت است.

صنعت خودروی ایران نیز در سال‌های اخیر با چالش‌های متعددی از جمله ناترازی بنزین و نیاز مبرم به نوسازی ناوگان با محصولات کم‌مصرف مواجه بوده است. در این میان، خبر همکاری دو غول خودروسازی کشور، یعنی گروه صنعتی ایران‌خودرو و گروه بهمن، تحت یک اتحاد استراتژیک، موجی از کنجکاوی را در محافل خبری ایجاد کرد. اکنون با انتشار رسمی کاتالوگ محصول مشترک این دو شرکت با نام «اینووی» (Envoy)، پرده از نخستین ثمره این همکاری برداشته شده است. اینووی یک سدان کلاس C با پیشرانه «فول هیبرید» (HEV) است

چنانکه داده‌های بازار جهانی نشان می‌دهد سهم آسیا–اقیانوسیه بیش از ۴۱٪ از بازار جهانی است، اروپا سریع‌ترین نرخ رشد را دارد، و آمریکای شمالی نیز از مشوق‌های قوی برخوردار است.

آمریکای شمالی: مشوق‌های مالی و مقررات خودرویی

در آمریکای شمالی، به‌ویژه ایالات متحده، رشد بازار هیبریدها با ترکیبی از سیاست‌های تشویقی، استانداردهای مصرف سوخت و هزینه سوخت مدیریت می شود:

•  دولت ایالات متحده از طریق کریدیت‌های مالیاتی قابل توجه (تا حدود ۷۵۰۰ دلار) مصرف‌کنندگان را به خرید خودروهای هیبرید و پلاگین‌هیبرید تشویق می کند.

•  استانداردهای سخت‌گیرانهٔ مصرف سوخت و انتشار CO₂ موجب شده خودروسازان به‌جای اتکا صرف بر موتورهای بنزینی به هیبریدها روی بیاورند تا بتوانند میانگین سبد انتشار خود را پایین نگه دارند.

•  افزایش قیمت سوخت و نوسان‌های آن باعث شده مصرف‌کنندگان خودروهای بهینه‌تر هیبریدی را ترجیح دهند.

•  در نتیجه اجرای این سیاست‌ها، آمریکای شمالی سهم بالایی (بیش از ۳۴ درصد) از بازار جهانی هیبریدها را در اختیار دارد و فروش آن‌ها به‌خصوص در بخش خودروهای شاسی بلند Sport Utility Vehicles (SUV) و خودروهای خانوادگی (SUVهای شهری و کراس‌اوورهای هیبریدی) رشد مستمری را نشان می‌دهد.

اروپا: سیاست‌های سختگیرانه زیست‌محیطی و فشار هزینه‌ای

اروپا یکی از سریع‌ترین بازارهای رشد در حوزهٔ خودروهای هیبریدی است و دلایل این رشد در درجهٔ اول به سیاست‌های زیست‌محیطی بازمی‌گردد:

•  استانداردهای Euro 7  و اهداف کاهش انتشار تا سال ۲۰۳۰ شرکت‌ها را مجبور می‌کند مدل‌های هیبریدی بیشتری را وارد سبد خود کنند.

•  طرح‌های تشویقی برای خرید هیبرید (نرخ مالیات کمتر، تخفیف‌های شهری) و محدودیت ورود خودروهای آلاینده به مراکز شهری، جذابیت هیبریدها را برای مصرف‌کننده افزایش داده‌اند.

•  هزینهٔ بالای سوخت و دغدغهٔ مصرف‌کننده نسبت به ُبرد مسافت رانندگی و هزینهٔ عملیاتی نسبت به خودروهای تمام‌برقی باعث می‌شود هیبرید به‌عنوان راه‌حل میانی مطلوب باشد—نه خیلی وابسته به شارژ و نه پرهزینه مانندخودروهای برقی یا  BEVها.

این عوامل موجب شده در بسیاری از کشورهای اروپایی هیبریدها سهم قابل‌توجهی از فروش جدید را به خود اختصاص دهند و همچنان در حال رشد باشند.

آسیا–اقیانوسیه: تولید، سیاست‌های محلی و اقتصادی

در این منطقه، ترکیب تقاضای مصرف‌کننده و سیاست‌های صنعتی موجب شده سهم بازار هیبریدها بیش از سایر مناطق باشد:

•  چین و ژاپن با ظرفیت تولید بالا و مقررات جدید «خودروهای انرژی نو» سهم قابل‌توجهی از هیبریدها در بازار داخلی و صادرات دارند—

•  چین فروش هیبریدها با نرخ‌های سالانه بالا افزایش یافته است: طبق گزارشی که توسط ResearchAndMarkets.com منتشر شده، انتظار می رود که خودروهای هیبریدی (پلاگین‌هیبرید و هیبرید گسترده) در چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰٪ از کل فروش خودروهای پلاگین و هیبرید گسترده در چین را تشکیل دهند. این سهم نسبت به سال‌های گذشته رشد چشمگیری را نشان می‌دهد، به‌ویژه اینکه فروش پلاگین‌هیبریدهای سبک در سال ۲۰۲۳ نسبت به سال قبل ۸۵٪ افزایش یافته بود. در سال ۲۰۲۳ بیش از ۲٫۷۵۴ میلیون خودروی پلاگین/هیبرید گسترده در چین فروخته شد که رشد سالانهٔ ۸۵٫۵٪ نسبت به سال پیش از آن داشت — روندی که از پنج فصل متوالی رشد بیشتر، نسبت به خودروهای تمام‌برقی حکایت دارد.

•  ژاپن با پیشینهٔ قوی در فناوری هیبرید، مصرف داخلی بالایی دارد و خودروسازان این کشور همچنان مدل‌های هیبریدی متنوع و رقابتی تولید می‌کنند. در ژاپن، خودروهای هیبریدی همچنان بخش غالب بازار خودروی سواری را تشکیل می‌دهند:  سهم مدل‌های هیبرید (HEV) از ثبت‌نام خودروهای جدید از حدود ۲۱٫۷٪ در سال ۲۰۱۹ به ۳۵٫۶٪ در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته و در نیمهٔ اول ۲۰۲۵ حدود ۳۳٫۸٪ از بازار فروش خودروها را شامل می‌شدند — که نشان‌دهنده یک روند رشد و تثبیت قوی حضور هیبریدها در بازار داخلی است. این رشد عمدتاً به‌دلیل فناوری پیشرفته، طیف گسترده مدل‌ها و مزیت‌های اقتصادی هیبریدها نسبت به خودروهای تمام‌برقی در بازار ژاپن است.

•  کشورهای آسیای جنوب‌شرقی در تلاش‌اند با توسعهٔ خطوط تولید هیبریدی، به یک پل تکنولوژیک از خودروهای بنزینی به سمت الکتریکی تبدیل شوند، به‌خصوص در شرایطی که زیرساخت‌های شارژ گسترده هنوز کامل نشده‌اند.

به این ترتیب، منطقهٔ آسیا–اقیانوسیه نه‌فقط مصرف‌کنندهٔ بزرگ هیبریدهاست، بلکه به‌عنوان تولیدکنندهٔ کلیدی نیز عمل می‌کند.

 جمع‌بندی کوتاه

رشد بازار خودروهای هیبرید در هر منطقه به ترکیبی از محرک‌های خاص منطقه‌ای بازمی‌گردد:

1.  آمریکای شمالی: تشویق مالیاتی، استانداردهای سخت انتشار و نوسان قیمت سوخت باعث افزایش تقاضا شده‌اند.

2.  اروپا: قوانین زیست‌محیطی سخت، مشوق‌های شهری و الگوهای مصرفی که به‌دنبال کاهش هزینه و آلایندگی هستند، رشد هیبرید را تسریع کرده‌اند.

3.  آسیا–اقیانوسیه: ظرفیت تولید بالا، سیاست‌های مشوق محلی و تقاضای رو به رشد مصرف‌کننده، منطقه را به محور اصلی بازار جهانی هیبرید تبدیل کرده‌اند.